Δυναμική Ελλάδα : Προτάσεις για τη γεωργία .

Η Δυναμική Ελλάδα προτείνει τρεις άξονες δράσεων:
1. Μείωση του Κόστους Παραγωγής
2. Αύξηση της Προστιθέμενης από τους ίδιους τους Παραγωγούς Αξίας
3. Αύξηση του Ανταγωνισμού στο Στάδιο των Μεσαζόντων.

• Ένα από τα βασικά προβλήματα του αγροτικού τομέα στην Ελλάδα εμφανίζεται να είναι το πολύ μεγάλο άνοιγμα της ψαλίδας τιμών μεταξύ αγρού και ραφιού των καταστημάτων.
Πιστεύουμε ότι δεν είναι λύση η «πάταξη» της αισχροκέρδειας των μεσαζόντων ούτε το θέμα θα λυθεί με την μείωση του κόστους παραγωγής.
Σε μία ελεύθερη αγορά, όπως αυτή που ορίζεται από τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι τιμές καθορίζονται από την προσφορά και την ζήτηση.
Η ζήτηση μπορεί να είναι εγχώρια ή ξένη. Με δεδομένο την υποχώρηση των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων έως πρόσφατα, καθώς και τις απαράδεκτα μεγάλες εισαγωγές τροφίμων, δεν θεωρούμε ότι η ζήτηση από το εξωτερικό επηρεάζει τις τιμές. Επίσης, η ζήτηση των βασικών αγροτικών προϊόντων επηρεάζεται λιγότερο από την οικονομική δυνατότητα των πολιτών από ό,τι η ζήτηση άλλων προϊόντων.
Η προσφορά, από την άλλη, είναι ανεπαρκής ως προς τα εγχωρίως παραγόμενα, αλλά πολύ μεγάλη ως προς τα εισαγόμενα. Παρά, λοιπόν, την μεγάλη προσφορά, οι τιμές των αγροτικών προϊόντων στο ράφι παραμένουν, πλην των οπωροκηπευτικών, πολύ μεγαλύτερες από την λοιπή Ευρώπη.
Δεκαετίες, κραυγών και ελέγχων επί των μεσαζόντων (πχ ελεγχόμενα περιθώρια κέρδους) δεν έχουν καταφέρει τίποτε: Πάντα θα βρίσκονται μέθοδοι παράκαμψης των ελέγχων.
Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι να μειωθούν οι τιμές καταναλωτή με μείωση της ψαλίδας ανάμεσα στο χωράφι και το ράφι, με αύξηση, αν είναι δυνατόν, του εισοδήματος των αγροτών.
Η μείωση του κόστους παραγωγής με άμεση επιδότηση των συντελεστών της παραγωγής έχει δοκιμασθεί δεκαετίες, αλλά δεν αποδίδει στον καταναλωτή, διότι η τιμή στο χωράφι είναι ένα μικρό ποσοστό της τελικής τιμής στο ράφι.
Ο διοικητικός έλεγχος των μεσαζόντων, στο βαθμό που είναι εφικτός στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει αποτύχει επί δεκαετίες. Η ενίσχυση της εισαγωγής φθηνών αγροτικών προϊόντων από το εξωτερικό, εκτός του ότι είναι πολύ κακή για την Ελληνική Οικονομία, θα σήμαινε εξαθλίωση και αφανισμό του αγροτικού τομέα.
Η Δυναμική Ελλάδα προτείνει τρεις άξονες δράσεων:
1. Μείωση του Κόστους Παραγωγής
2. Αύξηση της Προστιθέμενης από τους ίδιους τους Παραγωγούς Αξίας
3. Αύξηση του Ανταγωνισμού στο Στάδιο των Μεσαζόντων.

Μείωση Κόστους Παραγωγής
Η μείωση του κόστους παραγωγής θα πρέπει να γίνει έχοντας πάντα υπ’ όψιν τον στόχο βελτίωσης της ποιότητας. Δεν έχει νόημα να προσπαθούμε να είμαστε ανταγωνιστικοί με χώρες όπου το κόστος της ανθρώπινης εργασίας είναι εξευτελιστικό, παράγοντας χαμηλής ποιότητος προϊόντα. Για την μείωση του κόστους, είναι απαραίτητο να υπάρξουν τουλάχιστον οι ακόλουθες δράσεις:
• Προώθηση Συλλογικών Σχημάτων: Καθώς ο αγροτικός κλήρος είναι πολύ μικρός για τα διεθνή δεδομένα, είναι απαραίτητο να προωθηθούν ενεργώς τα συλλογικά σχήματα με τη μορφή συνεταιρισμών ή εταιρειών. Οι αγρότες να μη χάνουν την αγροτική τους ιδιότητα ως μέτοχοι ΕΠΕ, ΙΚΕ ή ΑΕ.
• Προώθηση Εταιρειών Παροχής Υπηρεσιών στον Αγροτικό τομέα. Αγροτικά συλλογικά σχήματα να αναλαμβάνουν έναντι αμοιβής την εκτέλεση εργασιών στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις όπως: φύτευση, ράντισμα, συλλογή, συσκευασία. Αυτή είναι από τις πιο σημαντικές προϋποθέσεις για την μείωση του κόστους σε έναν αγροτικό τομέα με τόσο μικρό κλήρο. Ο μικρός κλήρος δεν δικαιολογεί να συντηρεί ο κάθε αγρότης εξοπλισμό όπως τρακτέρ, φυτευτικές ή συλλεκτικές μηχανές. Η σημερινή νομοθεσία εμποδίζει αυτού του τύπου τις εταιρείες καθώς τις κατατάσσει στις εταιρείες παροχής υπηρεσιών και το προσωπικό στο ΙΚΑ και όχι στον ΟΓΑ.
• Μείωση της Γραφειοκρατίας. Είναι παράλογο οι γραφειοκρατικές διαδικασίες για την ίδρυση μίας κτηνοτροφικής μονάδος να απαιτούν έως ένα έτος, ενώ οι διαδικασίες για εισαγωγική εταιρεία κρέατος λίγες εβδομάδες.
• Προστασία Αγροτικής Γης. Ο χαρακτήρας της αγροτικής γης να προστατεύεται, απαγορευομένων χρήσεων που δεν συνδυάζονται με αγροτική εκμετάλλευση, όπως πχ αγροτουρισμός.
• Επιμόρφωση Αγροτικού Δυναμικού. Να δημιουργηθούν αγροτικά σχολεία και να ενθαρρυνθούν οι αγρότες να τα παρακολουθούν.
• Απελευθέρωση Μεταφορών: Σήμερα το κόστος των αγροτικών προϊόντων επιβαρύνεται υπέρμετρα από το κλειστό επάγγελμα των μεταφορέων. Τα αγροτικά φορτηγά να μπορούν να μεταφέρουν και προϊόντα άλλων παραγωγών και να επιτρέπεται να παίρνουν αγώγι στην επιστροφή. Να επιτραπεί το groupage στα φορτηγά ψυγεία.
• Ίδρυση Υπηρεσιών στα ΑΕΙ για την Παροχή Χαμηλού Κόστους Τεχνικοοικονομικών Συμβουλών. (Στα πρότυπα των Agricultural Extension Services στις ΗΠΑ).
• Ασφάλιση Αγροτικών Εγκαταστάσεων και Παραγωγής. Αναδιοργάνωση του ΕΛΓΑ στα πρότυπα των μεγάλων ασφαλιστικών εταιρειών. Ενθάρρυνση των αγροτών να ασφαλίζουν τις εγκαταστάσεις τους σε ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες.
Αύξηση Προστιθέμενης Αξίας
Το αγροτικό εισόδημα να αυξηθεί σε βάρος της ψαλίδας τιμών και όχι μόνο με την αύξηση της αξίας της πρωτογενούς παραγωγής. Πρέπει να ενθαρρυνθούν οι αγρότες να προσθέτουν αξία στην παραγωγή τους μετά την συλλογή, είτε, απλώς, συσκευάζοντάς την, είτε επεξεργαζόμενοι αυτή. Ως τώρα το Κράτος βάζει σημαντικότατα εμπόδια σε αυτό.
• Προώθηση της οικοτεχνίας επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων μίας περιοχής. Οι οικοτέχνες να θεωρούνται αγρότες εφ’ όσον επεξεργάζονται τοπικά ή περιφερειακά προϊόντα. Αυτή η επεξεργασία των τοπικών ή περιφερειακών προϊόντων και όχι μόνον της ίδιας παραγωγής, να θεωρείται από την εφορία αγροτική και όχι μεταποιητική δραστηριότητα. Να αδειοδοτείται με πολύ απλό τρόπο και να ορίζεται εξ αρχής ένα τεκμαρτό κέρδος και επ’ αυτού να φορολογείται. Να ισχύει και για την οικοτεχνία αυτή το ειδικό καθεστώς ΦΠΑ και να εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς μόνον όταν ο τζίρος της οικοτεχνίας ξεπερνά τα 100.000€.
• Προώθηση Ιδιωτικών Επενδύσεων που Αναπτύσσουν Ολόκληρες Περιοχές. Πχ. ένα τυροκομείο το οποίο αγοράζει γάλα από τους τοπικούς παραγωγούς. Η προώθηση μπορεί να γίνει με μείωση της γραφειοκρατίας και άλλα στοχευμένα μέτρα. Τέτοιες επενδύσεις εξαφανίζουν ένα ή περισσότερα ενδιάμεσα στάδια εμπορίας, βελτιώνοντας τις τιμές που απολαμβάνει ο παραγωγός χωρίς να ασκούν πίεση στις τιμές στο ράφι.
• Ουσιαστικά Κίνητρα για Προώθηση του Αγροτουρισμού. Τα κίνητρα να μη περιορίζονται στα 2-3 δωμάτια όπως τώρα, αλλά να επεκτείνονται έως και μεσαίες εγκαταστάσεις, χωρίς ο αγρότης να χάνει την αγροτική του ιδιότητα, αλλά με προϋπόθεση να συνεχίσει να παράγει.

Αύξηση του Ανταγωνισμού στο Στάδιο των Μεσαζόντων
Μέχρι σήμερα, ό,τι μέτρα έχει λάβει το κράτος εναντίον των μεσαζόντων, όπως διοικητικός καθορισμός ποσοστού κέρδους, φορολογικά μέτρα, αποκλεισμός από αναπτυξιακά προγράμματα, το μόνο που έχει καταφέρει είναι μείωση του ανταγωνισμού και ολιγοπωλιακές καταστάσεις.
Ένα από τα μέτρα για τη βελτίωση του ανταγωνισμού σε αυτό το στάδιο πρέπει να είναι το να κόβουν οι παραγωγοί τιμολόγια. Να σταματήσει η διακίνηση επί παρακαταθήκη. Η τελευταία ευνοεί την έκδοση υπερτιμολογημένων τιμολογίων, που δημιουργούν άλλοθι για αυξημένες τιμές, αλλά και επιστροφές ΦΠΑ στους αγρότες.
Είναι βασικό, με διοικητικά μέτρα και μείωση της γραφειοκρατίας, να ενισχυθεί η είσοδος νέων επιχειρηματιών (ή και ακόμα κινήσεων εθελοντών όπως το κίνημα της πατάτας) στον τομέα του εμπορίου αγροτικών προϊόντων, μεταποιημένων ή μη και ειδικότερα να προωθηθεί η διαδικτυακή πώληση στο εξωτερικό, αποσύροντας όλα τα γραφειοκρατικά εμπόδια που υπάρχουν (όπως κάρτες υγείας για όσους πωλούν διαδικτυακά!).
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:
Ο βασικός λόγος που υφίσταται αυτό το μεγάλο άνοιγμα ανάμεσα στην τιμή της αγροτικής παραγωγής στο χωράφι και στο ράφι είναι οι στρεβλώσεις που επιβάλλει στην επεξεργασία και διακίνηση της αγροτικής παραγωγής η κρατική γραφειοκρατία προς όφελος, τελικώς, των μεσαζόντων.
Η σημερινή νομοθεσία είναι φτιαγμένη στα μέτρα των μεσαζόντων και αφαιρεί εισόδημα από τους αγρότες αλλά και τους καταναλωτές.
Επίσης, η νομοθεσία πρέπει να ευνοήσει τη σύγχρονη οργάνωση της αγροτικής παραγωγής με την διευκόλυνση εταιρειών παροχής υπηρεσιών προς την αγροτική παραγωγή.
Οι επιδοτήσεις, όσες υπάρχουν, θα πρέπει να αφορούν όλο το αγροτικό κύκλωμα, από το χωράφι και μετά: προστιθέμενη αξία και πρόσβαση στον καταναλωτή.
Έτσι, θα γίνει ανταγωνιστική η γεωργία μας και θα μειωθεί η ψαλίδα των τιμών.
Εισηγητής του κειμένου:
Άρης Παπαχρήστου, Γεωπόνος, Μέλος της προσωρινής Επιτροπής Πρωτοβουλίας της «Δυναμικής Ελλάδας»
Πηγή : Δυναμική Ελλάδα

Αφήστε μια απάντηση