stage: Μαθητεία ή προυπηρεσία με μόρια ;

Εμπόριο ελπίδας για μια θέση στο Δημόσιο με προγράμματα stages

Πώς ένας ευρωπαϊκός θεσμός εργασιακής εμπειρίας κατέληξε σε ομηρία χιλιάδων νέων ανθρώπων

Της Χριστινας Kοψινη

Λύρα και Τατοΐου γωνία. Εκεί, στο παλαιό κτιριακό συγκρότημα όπου στεγαζόταν κάποτε το ΕΛΚΕΠΑ, είναι το στρατηγείο των stages. Eκεί γίνεται η επιλογή των μαθητευόμενων για τα περίφημα προγράμματα «εργασιακής εμπειρίας», που επί Νέας Δημοκρατίας επεκτάθηκαν σε όλους τους φορείς του Δημοσίου, συμπεριλαμβανομένων και των φυλακών… Κορυδαλλού για να καταργηθούν προχθές από τη νέα κυβέρνηση.

Η θέση στα stage δεν εξασφάλιζε παρά ένα μεικτό μισθό 430 ευρώ, χωρίς ασφάλιση για σύνταξη, με κρατήσεις 7,45% για νοσοκομειακή κάλυψη, χωρίς αμοιβή στις αργίες, χωρίς άδεια, αλλά με μία ελπίδα ανανέωσης μετά το 12μηνο.

Το δυναμικό της υπηρεσίας

Τα ονόματα «μαγειρεύονταν», στο μεγάλο χώρο του εστιατορίου, όπου ήταν κάποτε το μαγειρείο για τους εργαζόμενους του ΕΛΚΕΠΑ. Εκεί στο παλαιό κυλικείο – εστιατόριο ο μηχανισμός των προγραμμάτων εργάστηκε πυρετωδώς ακόμη και μετά την προκήρυξη των εκλογών «διώχνοντας» κούτες με εγκρίσεις προς τα Ταμεία και τα υπουργεία. Eνας προϊστάμενος, ο κ. Κ. Παπανικολάου, δύο τρεις υπηρεσιακοί και αρκετοί μαθητευόμενοι -γιατί τι άλλο από νέους των stages θα μπορούσε να απασχολήσει η αρμόδια επιτροπή επιλογής- αυτό ήταν το δυναμικό της υπηρεσίας.

Η κατάργηση των stages στο Δημόσιο, αν και είναι σημαντικό βήμα, δεν αντιμετωπίζει όμως και τις αιτίες που τα ανέδειξαν σε κρίκους ομηρίας χιλιάδων νέων ανθρώπων. Διότι κανένα συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα μαθητείας ή κατάρτισης δεν θα αρκούσε να εξαγοράσει τόσο φθηνά συνειδήσεις, ούτε καν τα stage που ξεκίνησαν το 1998 ως επιδοτούμενα προγράμματα μαθητείας μόνο για τον ιδιωτικό τομέα, εάν δεν συνέτρεχαν ορισμένες προϋποθέσεις: Eνας ΟΑΕΔ που εξακολουθούσε να λειτουργεί ως παραμάγαζο των πάσης φύσεως κυβερνητικών, κομματικών και προσωπικών μηχανισμών. Ενα ευρύ δίκτυο Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης, από την Κρήτη ώς την Αλεξανδρούπολη, έναν διοικητή σαν τον κ. Γ. Βερναρδάκη που ήξερε καλά το εσωτερικό και την ψυχολογία του προσωπικού, αφού εργαζόταν επί χρόνια στον Οργανισμό, κι ένα τμήμα του προσωπικού και των συνδικαλιστών, πανέτοιμο να ικανοποιήσει, προς ίδιον όφελος, τις επιθυμίες της εκάστοτε διοίκησης.

Δείκτες ανεργίας

Επίσης, η δυσκολία πρόσβασης στο Δημόσιο με τους νόμους Πεπονή και Παυλόπουλου έστρεψε όλο το πολιτικό σύστημα προς τον ΟΑΕΔ. Οι περισσότεροι ζητούσαν ένα πρόγραμμα για την περιοχή τους. Στους πιο τυχερούς ο κ. Βερναρδάκης έδινε και θέσεις stage. Τις περισσότερες φορές ένα οκτάμηνο. Στη συνέχεια ένα δωδεκάμηνο. Και με τις πολλές ανανεώσεις -που ουδείς μπορούσε να ελέγξει- παρείχε ακόμη και μια πενταετία παραμονής σε αυτά τα προγράμματα. Τίποτε δεν φάνηκε να απασχολούσε τη διοίκηση του ΟΑΕΔ την τελευταία πενταετία περισσότερο από τα προγράμματα που «απορροφώντας» ανέργους βελτίωναν και τους δείκτες της ανεργίας. Ούτε η κριτική των αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που παρομοίαζαν τον ΟΑΕΔ με «δεινόσαυρο» της αγοράς εργασίας, ούτε οι δεσμεύσεις των υπουργών στους Επιτρόπους για τον εκσυγχρονισμό του Οργανισμού. Το κύριο μέλημα της διοίκησης παρέμενε τα προγράμματα. Mόνο που και εδώ το «παραμύθι» τέλειωσε απότομα, όταν η απληστία της… διοίκησης ξέφυγε τόσο πολύ αφήνοντας εκτός των προγραμμάτων τα αιτήματα υπουργών και υφυπουργών.

Η προκήρυξη των εκλογών απλώς επιτάχυνε τις εξελίξεις, αναγκάζοντας και τον διοικητή του ΟΑΕΔ να «τρέξει» εσπευσμένα το τελευταίο πρόγραμμα stage πιστεύοντας ότι, έτσι, θα αντλήσει τα μέγιστα οφέλη και για τη δική του πολιτική κάθοδο στη Β΄ Αθήνας.

Ετσι ενώ λίμναζε, ανεξήγητα, από τον περασμένο Μάιο η κοινή Υπουργική Απόφαση των Οικονομίας και Απασχόλησης για νέο πρόγραμμα 18μηνης διάρκειας, που αφορούσε περίπου 12.000 ανέργους, ηλικίας 22-40 ετών, σε υπηρεσίες και φορείς του Δημοσίου, προϋπολογισμού 150,48 εκατομμυρίων ευρώ, ξεκίνησε η υλοποίησή του αμέσως μετά την προκήρυξη των εκλογών. Ο πανικός στο κομματικό κατεστημένο εκδηλώθηκε ακόμη περισσότερο όταν γνωστοποιήθηκε και η ακύρωση και του έτερου προγράμματος για την τοποθέτηση 20.000 νέων στους δήμους με βασικό μισθό για ένα πεντάμηνο, και κοινωνική ασφάλιση, χρηματοδοτούμενη από πόρους του ΟΑΕΔ και της ΚΕΔΚΕ. Ομως, η συλλογή των αιτήσεων για τις προσλήψεις είχε ήδη ξεκινήσει. Αλλά το μόνο πρόγραμμα που μπορούσε πλέον να «τρέξει» ήταν το stage των 12.000 ανέργων.

Τυπικά το πρόγραμμα ήταν νόμιμο. Ομως, δεν έχει εξασφαλίσει ούτε τη νόμιμη χρηματοδότηση από την Ε.Ε. Ο διοικητής του ΟΑΕΔ πόνταρε στην εκ των υστέρων χρηματοδότηση των προγραμμάτων, όπως έχει γίνει κι άλλες φορές. Η τακτική του εξέθεσε και τον κ. Καραμανλή, ο οποίος υποστήριξε ότι τα προγράμματα χρηματοδοτούνται από τις Βρυξέλλες. Λίγο αργότερα, αποκαλύπτεται ότι πρόκειται για κονδύλια του ΟΑΕΔ και του ΛΑΕΚ, δηλαδή από εισφορές των εργαζομένων και των εργοδοτών. Επιστολή απαντητική του Ορέλιο Σεσίλιο, επικεφαλής της διεύθυνσης για τα προγράμματα του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στην Ελλάδα, αποκαλύπτει ότι η Επιτροπή θέτει μια σειρά προϋποθέσεων για την επιδότηση των προγραμμάτων που όπως αποδεικνύεται πρέπει να καλυφθούν μόνο από εθνικά κονδύλια. Στην πράξη, το τελευταίο stage καταργήθηκε πολύ πριν το καταργήσει επισήμως η κυβερνητική σύσκεψη της Παρασκευής, υπό τον αντιπρόεδρο κ. Θ. Πάγκαλο.

Tεχνογνωσία ΠΑΣΟΚ

Βεβαίως τα stage στο Δημόσιο δεν ήταν επινόηση της Ν.Δ. Η… τεχνογνωσία προήλθε από τη διακυβέρνηση Σημίτη, όταν δειλά δειλά άρχισε το τότε Εργασίας να επεκτείνει τα stage στα ασφαλιστικά ταμεία για να καλύψει πραγματικές ανάγκες σε προσωπικό. Αλλά το μεγάλο άλμα ακολούθησε μετά το 2004. Τον Ιανουάριο του 2005 ο υπουργός Απασχόλησης, Κ. Παναγιωτόπουλος, υπογράφει πρόγραμμα για 12.237 μαθητευόμενους, στο ΥΠΕΧΩΔΕ, την περιφέρεια, τα ασφαλιστικά Ταμεία και τη Γραμματεία Ισότητας. Εκείνη η φουρνιά των ανέργων θα στελεχώσει τα Ταμεία και θα «διασώσει» το ΝΑΤ και το ΙΚΑ από τα ελλείμματα στην κάλυψη των οργανικών θέσεων. Εκτοτε, οι επιτελείς του υπουργείου και του ΟΑΕΔ θα «κλείνουν» το μάτι με νόημα κάθε φορά που τίθεται το ερώτημα αν υπάρχει περίπτωση ασφαλιστικής κάλυψης των μαθητείας ή νομιμοποίησης αυτών που είναι πάνω από δύο χρόνια στα προγράμματα.

Πάντως, πρέπει να σημειωθεί ότι οι παρατάσεις των προγραμμάτων ήταν έξω από τον ορίζοντα ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου που χρηματοδοτούσε τα stage. Tο κόστος των παρατάσεων για δεύτερο 18μηνο επιβάρυνε είτε τα Ταμεία -που συνειδητά παρατυπούσαν- είτε τον Λογαριασμό για την απασχόληση και την κατάρτιση που αποτελείται από εισφορές εργοδοτών -εργαζομένων, είτε τον ίδιο τον προϋπολογισμό του ΟΑΕΔ. Επί παραδείγματι, την παράταση για επιπλέον 12 μήνες προγράμματος στο υπουργείο Ανάπτυξης χρηματοδότησε ο ΛΑΕΚ με το ποσό του 1, 3 εκατ. ευρώ. Μάλιστα από αυτόν τον λογαριασμό και όχι από κοινοτικά κονδύλια καταβάλλονταν και οι εισφορές (το 7,45%) στο ΙΚΑ για τη νοσοκομειακή περίθαλψη των μαθητευομένων στα stages. Γι’ αυτό δεν ήταν καθόλου τυχαία και προσπάθεια του τέως διοικητή να ενσωματώσει τον ξεχωριστό λογαριασμό του ΛΑΕΚ στο ταμείο του ΟΑΕΔ.

23.000 νέοι στα προγράμματα

Τα προγράμματα stages δεν έχουν σχέση ούτε με εργασία ούτε με κατάρτιση. Ξεκίνησαν από τη Γαλλία ως μια μορφή μαθητείας στον ιδιωτικό τομέα και επεκτάθηκαν στη συνέχεια ως καλή πρακτική «απόκτησης εργασιακής εμπειρίας» και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Γερμανία είναι ευρέως διαδεδομένα στα πανεπιστήμια και συνδυάζονται με μία οικονομική παροχή προς τους μαθητευομένους, οι οποίοι φυσικά και δεν μοριοδοτούνται για να εισέλθουν στο Δημόσιο. Αλλωστε, σε όλα τα σύγχρονα κράτη οι ανάγκες του Δημοσίου προσδιορίζονται κεντρικά και καλύπτονται αξιοκρατικά. Σήμερα στα stages των ελληνικών προδιαγραφών φαίνεται ότι «μαθητεύουν» 23.000 νέοι. Δεν γνωρίζουμε πόσοι από αυτούς έχουν ανανεώσει τα συμφωνητικά. Σε πολλές περιπτώσεις καλύπτουν πραγματικές ανάγκες. Αυτός ήταν και ο λόγος που έκανε τόσο επιθυμητή την προσέλευσή τους στα ασφαλιστικά ταμεία, αφού τις περισσότερες φορές «δούλευαν» το ίδιο ή και περισσότερο με τους δημόσιους υπαλλήλους. Συνολικά στα προγράμματα αυτά πρέπει να έχουν «μαθητεύσει» πάνω από 60.000 νέοι άνεργοι.

πηγή : http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_100016_25/10/2009_334791

Πρόσθετη ενημέρωση : http://elawyer.blogspot.com/2009/10/stage.html?spref=tw

Αφήστε μια απάντηση