Κολυβάς: Οι πόροι να κατευθύνονται στους ενεργούς αγρότες, δηλαδή σ’αυτούς που παράγουν γεωργικά προϊόντα και δίνουν προστιθέμενη αξία στην επιδότηση.

«Ο αγροτικός κόσμος υφίσταται, περισσότερο από κάθε άλλη κοινωνική ή παραγωγική ομάδα, τις αρνητικές συνέπειες της παγκοσμιοποίησης και του ανεξέλεγκτου ανταγωνισμού, έτσι όπως εκφράζεται κάθε φορά είτε μέσω των επιταγών του ΠΟΕ (ανεξέλεγκτες εισαγωγές προϊόντων Τρίτων Χωρών αμφίβολης ποιότητας), είτε κυρίως μέσω των αλλεπάλληλων μεταρρυθμίσεων της ΚΑΠ και κάθε φορά πάντα προς το χειρότερο» τόνισε ο κ. Γιάννης Κολυβάς, Προϊστάμενος του Γραφείου Βρυξελλών της ΠΑΣΕΓΕΣ, ξεκινώντας την εισήγησή του στο συνέδριο-φόρουμ πολιτών, με θέμα «Το μέλλον της ΚΑΠ στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης».

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Λάρισα, την Παρασκευή 8 Ιουλίου, από το Γραφείο Ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, και ο κ. Κολυβάς στην συνέχεια της εισήγησής του ανέφερε τα εξής:

«Εμείς πιστεύουμε ότι η Ε.Ε. για να ανταποκριθεί στους φιλόδοξους στόχους που θέτει κάθε φορά και με τους οποίους συμφωνούμε, για να ανταποκριθεί επιτυχώς στις νέες προκλήσεις όπως είναι η διατροφική επάρκεια και η κλιματική αλλαγή και για να καλύψει τις ανάγκες μελλοντικών διερευνήσεων έχει ανάγκη από επάρκεια πόρων. Διαφορετικά κάθε φορά θα ανακυκλώνει τη μιζέρια και θα προσαρμόζει στην προκρούστια κλίνη του προϋπολογισμού τις εκάστοτε πολιτικές.

Έτσι αν εκτιμηθεί ότι η σημερινή συγκυρία (οικονομική κρίση) δεν ευνοεί την αύξηση του προϋπολογισμού της Ε.Ε. για την ΚΑΠ, είναι απολύτως αναγκαίο οι πόροι αυτοί να παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, όπως τονίζει και το ψήφισμα Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δυστυχώς η προχθεσινή πρόταση της Επιτροπής για το δημοσιονομικό πλαίσιο 2014-2020 δεν κινείται σ’αυτή την κατεύθυνση. Βέβαια οι μειώσεις μπορεί να είναι μικρότερες απ’όσες κάποιοι αρχικά είχαν εκτιμήσει, εντούτοις απέχουν πολύ από τις σημερινές ανάγκες της ευρωπαϊκής γεωργίας.

Η ευρωπαϊκή γεωργία σήμερα έχει ανάγκη από επάρκεια πόρων, ορθολογική κατανομή μεταξύ Κ-Μ και απόλυτη διαφάνεια στην κατανομή τους, έτσι ώστε οι πόροι να κατευθύνονται στους ενεργούς αγρότες, δηλαδή σ’αυτούς που παράγουν γεωργικά προϊόντα και δίνουν προστιθέμενη αξία στην επιδότηση.

Δυστυχώς, έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα στην Ε.Ε. ο μόνος πλέον ρεαλιστικός στόχος είναι η διατήρηση των κεκτημένων και όχι η διεύρυνση των κατακτήσεων.

Πριν μπω στις επιμέρους επισημάνσεις για πυλώνα 1, πυλώνα 2, οργάνωση των αγορών και αλυσίδα εφοδιασμού αγροτοδιατροφικών προϊόντων, θέλω να κάνω δύο γενικές παρατηρήσεις:

α) Απαιτείται σταθερότητα πολιτικής και όχι αλλαγής κάθε δύο χρόνια και μάλιστα προς το χειρότερο. Με τέτοιες λογικές δε μπορεί να επενδύσει κανείς στο γεωργικό τομέα και ο γεωργικός τομέας για να εκσυγχρονιστεί χρειάζεται επενδύσεις.

β) Η μελλοντική ΚΑΠ πρέπει να παραμείνει και στο μέλλον ΚΟΙΝΗ. Απορρίπτουμε οποιαδήποτε λογική μερικής ή ολικής επανεθνικοποίησης. Επίσης η μελλοντική ΚΑΠ πρέπει να είναι ΑΓΡΟΤΙΚΗ μεγεωργοκεντρικό και όχι υπαιθροκεντρικό χαρακτήρα.

Ι. Άμεσες Ενισχύσεις/ Πυλώνας 1

  • Ο πρώτος πυλώνας της ΚΑΠ επιβάλλεται να παραμείνει κοινοτικά χρηματοδοτούμενος και τα κονδύλιά του δεν πρέπει να μειωθούν, γιατί οι άμεσες ενισχύσεις είναι ζωτικής σημασίας για τους αγρότες, προκειμένου να συνεχίσουν να παράγουν τρόφιμα και δημόσια αγαθά υψηλής ποιότητας για τους ευρωπαίους καταναλωτές.
  • Η ανακατανομή των ενισχύσεων μεταξύ των Κ-Μ φαίνεται να είναι αναπόφευκτη, εντούτοις πρέπει να γίνει σταδιακά (με ικανή μεταβατική περίοδο) και να μην υπακούει στην ισοπεδωτική λογική της ενιαίας ενίσχυσης σε όλη την Ε.Ε.
  • Το σημερινό σύστημα κατανομής των ενισχύσεων (ιστορικό μοντέλο) είναι άδικο, δημιουργεί αμφιβολίες και οδήγησε σε στρεβλώσεις. Πρέπει λοιπόν να επανεξεταστεί στην κατεύθυνση ενός περισσότερου δίκαιου και αντικειμενικού περιφερειακού μοντέλου. Χρειάζεται όμως προσοχή στα κριτήρια που θα χρησιμοποιηθούν για τον καθορισμό της έκτασης και του αριθμού των περιφερειών. Επιλογή όλης της χώρας σαν μία περιφέρεια δεν ενδείκνυται εξαιτίας των αναταράξεων που θα επιφέρει λόγω μεγάλης ανομοιομορφίας στη διάρθρωση του αγροτικού μας τομέα και στην παραγωγικότητα – αποδοτικότητα στις διάφορες περιοχές. Πιθανά να μην ενδείκνυται ούτε ο γεωγραφικός διαχωρισμός των σημερινών περιφερειών και το κριτήριο επιλογής πρέπει να είναι το είδος της αγροτικής παραγωγής και οι χρήσεις αγροτικής γης. Για την καλύτερη επιλογή και την αποφυγή έντονων αναταράξεων απαιτούνται μελέτες προσομοίωσης.
  • Πρέπει να υπάρχει ανώτερο όριο (οροφή) των άμεσων ενισχύσεων πάνω από το οποίο δε θα χορηγούνται άμεσες ενισχύσεις. Ένα ποσό 300.000 ΕΥΡΩ (Mac-Shary 1992, Fischler 2003) κρίνεται ικανοποιητικό. Το ποσό αυτό θα μπορούσε να ξεπεραστεί για μεγάλες εκμεταλλεύσεις στη βάση της απασχόλησης. Οι πόροι που εξοικονομούνται από μία τέτοια διάταξη πρέπει να παραμένουν στο Κ-Μ σε ποσοστό 80% για αγροτική ανάπτυξη και το υπόλοιπο 20% να επιστρέφει στον κοινοτικό προϋπολογισμό για ανακατανομή με κριτήρια σύγκλισης και συνοχής.
  • Μικρές εκμεταλλεύσεις δικαιούνται μία ευνοϊκότερη μεταχείριση έτσι ώστε να παραμείνουν ζωντανές συμβάλλοντας στην απασχόληση, τον κοινωνικό ιστό στην ύπαιθρο και την προστασία του περιβάλλοντος.
  • Η εισαγωγή περιβαλλοντικών κριτηρίων στον υπολογισμό του τελικού ύψους των άμεσων ενισχύσεων μπορεί να κρίνεται απαραίτητη, εντούτοις πρέπει να προσεχθεί για να μην επιβαρύνει δυσανάλογα με πρόσθετο κόστος τους παραγωγούς. Αντίστοιχα πρόσθετη ενίσχυση πρέπει να προβλέπεται για ποιοτικά προϊόντα που παράγονται με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον (π.χ. βιολογικά ή προϊόντα ολοκληρωμένης διαχείρισης).
  • Ορεινές, απομακρυσμένες, νησιωτικές, φθίνουσες και περιοχές με φυσικά μειονεκτήματα απαιτούν ειδική αντιμετώπιση, διαφορετικά η γεωργία σ’αυτές τις περιοχές θα εγκαταλειφθεί.
  • Δεδομένου ότι στη χώρα μας η επιλέξιμη γη είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από τη χρησιμοποιημένη γεωργική γη, πρέπει να επιδιώξουμε ο υπολογισμός των άμεσων ενισχύσεων να γίνει με βάση την επιλέξιμη γη. Αν καταφέρναμε κάτι τέτοιο η μέση ανά εκτάριο στήριξη θα ήταν περισσότερο συγκρίσιμη με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και οι απώλειες κοινοτικών πόρων στο πλαίσιο της αναδιανομής θα ήταν μικρότερες.
  • Προς αποφυγή δυσάρεστων καταστάσεων πρέπει να λυθούν άμεσα όλα τα προβλήματα των εκτάσεων που χαρακτηρίζονται και υπολογίζονται σαν βοσκότοποι.
  • Στα πλαίσια του δημοσιονομικού φακέλου κάθε χώρας το Κράτος-Μέλος πρέπει να έχει επαρκή ευελιξία προσαρμογής στους παραγωγικούς του στόχους.

ΙΙ. Αγροτική Ανάπτυξη/Πυλώνας 2

  • Η ΚΑΠ έχει ανάγκη την ύπαρξη και των δύο πυλώνων της. Οι πυλώνες αυτοί όμως λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά. Κατά συνέπεια δεν είναι αποδεκτό να γίνει μεγαλύτερη μεταφορά πόρων από τον α΄στο β΄πυλώνα στα πλαίσια της δυναμικής διαφοροποίησης. Τυχόν επιλογή για ενίσχυση του β΄πυλώνα πρέπει να γίνει με πρόσθετους κοινοτικούς πόρους.
  • Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης (β΄πυλώνας) συγχρηματοδοτείται από τον κοινοτικό και τους εθνικούς προϋπολογισμούς, αλλά και από τους ίδιους τους αγρότες (ίδια συμμετοχή). Επομένως απαιτείται στοχευμένη στρατηγική από τα Κράτη-Μέλη με κριτήριο την αποτελεσματικότητα και όχι την απορροφητικότητα των πόρων. Σημασία έχει τα χρήματα που θα επενδυθούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά και πολλαπλασιαστικά και να δημιουργήσουν ανάπτυξη και καινούργιο πλούτο.
  • Πολλά από τα μέτρα και τις δράσεις του β΄πυλώνα είναι πολύπλοκα και γραφειοκρατικά εξασθενίζοντας το ενδιαφέρον. Απαιτείται μεγαλύτερη διαφάνεια και αντικειμενικότητα κριτηρίων καθώς και απλούστευση των διαδικασιών.
  • Η αναδιανομή των πόρων του β΄πυλώνα μεταξύ Κρατών-Μελών πρέπει να γίνει όχι μόνο με αντικειμενικά κριτήρια, αλλά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και κριτήρια σύγκλισης και συνοχής.
  • Ολοκληρωμένα προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης, που προϋποθέτουν συνέργειες των αγροτών και των Οργανώσεών τους και βελτιώνουν τους όρους παραγωγής και διακίνησης των προϊόντων πρέπει να αντιμετωπίζονται κατά προτεραιότητα στα πλαίσια του β΄πυλώνα.
  • Οι νέοι αγρότες πρέπει να τύχουν ευνοϊκότερης αντιμετώπισης με κατά προτεραιότητα και ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης των επενδυτικών τους σχεδίων.

ΙΙΙ. Μέτρα Αγοράς/Αντιστάθμιση κινδύνων

  • Η μελλοντική ΚΑΠ πρέπει να παρέχει στους αγρότες ένα προστατευτικό δίχτυ ασφάλειας από ακραίες διακυμάνσεις τιμών και μείωση αγροτικών εισοδημάτων. Κατά συνέπεια πρέπει να διατηρηθούν οι μηχανισμοί παρέμβασης και ιδιωτικής αποθεματοποίησης και να βελτιωθούν όσον αφορά τις τιμές, τις ποσότητες και το χρόνο λειτουργίας. Επίσης πρέπει να προβλεφθεί ένας μηχανισμός (Ταμείο) πρόληψης και διαχείρισης κρίσεων.
  • Πρέπει να προβλεφθούν ρήτρες διασφάλισης από εισαγωγές προϊόντων Τρίτων Χωρών σε περιόδους παρατεταμένης πτώσης τιμών.
  • Τα προϊόντα Τρίτων Χωρών που εισάγονται στην Ε.Ε. πρέπει να αποδεικνύεται ότι τηρούν τα ίδια κριτήρια και πρότυπα παραγωγής με τα προϊόντα που παράγονται στην Ε.Ε.

ΙV. Αλυσίδα εφοδιασμού αγροτοδιατροφικών προϊόντων/Αγροτοδιατροφικό μοντέλο

  • Η διατροφική επάρκεια και ασφάλεια της Ε.Ε. συνιστά στρατηγική επιλογή και σαν τέτοια πρέπει να αναλυθεί και να συνοδευτεί από τις κατάλληλες προτάσεις και θέσεις.
  • Συγκέντρωση της παραγωγής, ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των παραγωγών, λειτουργία της αγοράς με διαφάνεια και υγιείς κανόνες ανταγωνισμού, αποφυγή αθέμιτων-εναρμονισμένων πρακτικών, αποφυγή φαινόμενων αισχροκέρδειας, πληρωμή των παραγωγών το αργότερο σε 60 ημέρες (σύμφωνα με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) για προϊόντα που παραδίδουν στη μεταποίηση, είναι μερικά μόνο από τα μέτρα που πρέπει να παρθούν για την αποτελεσματικότερη λειτουργία της αγοράς.
  • Η προώθηση της συμβολαιακής γεωργίας, προώθηση τοπικών προϊόντων, επισήμανση στην ετικέτα και ιχνιλασιμότητα είναι ορισμένα από τα μέτρα που πρέπει να αντιμετωπιστούν στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ.
  •  
  • Τέλος το πρόβλημα των «ελληνοποιήσεων» που στη χώρα μας έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά μόνο όταν η Ε.Ε. αποφασίσει να επιβάλει την άποψη ότι όλα τα προϊόντα Τρίτων Χωρών που εισάγονται στην Ε.Ε. πρέπει να αποδεικνύεται ότι τηρούν τα ίδια κριτήρια και πρότυπα παραγωγής με τα προϊόντα που παράγονται στην Ε.Ε».

Αφήστε μια απάντηση