Η ελληνική χλωρίδα στην σύγχρονη ποίηση

ΥΜΝΟΣ

Σε γνωρίζω από την κόψη του φωτός την τρομερή,

από το θαλασσινό ανέμισμα του δωρικού χιτώνα,

σε γνωρίζω από το γλυπτό του μοσχοφόρου,

κι από το γέρσιμο της Νίκης που πάει να λύσει το σανδάλι της,

σε γνωρίζω από τον φοίνικα της Δήλου κι από το όνομα της Ναυσικάς

από το ποτήρι που ο Εκτορας υψώνει για τη λευτεριά στη ραψωδία Η της   Ιλιάδας,

σε γνωρίζω από τα βιολετί μάτια και το μελί χαμόγελο,

σε γνωρίζω από τον βασιλικό στη γλάστρα του μεσημεριού,

από τη λέξη θάλασσα, από τη γεύση της ελιάς,

από τα σανδάλια του Μελισσινού στην οδό Πανδρόσου,

σε γνωρίζω από τον Μανώλη Γλέζο που σκαρφάλωσε στην Ακρόπολη

και κατέβασε τη σημαία με τη σβάστικα,

από τον Αμφίμαχο που πήγαινε στη μάχη χρυσοστόλιστος σαν κοπελίτσα,

από το ΟΧΙ που γέμισε δάφνες την Πίνδο,

από τον ξωμάχο που βρίσκει ένα μαρμάρινο κεφάλι και το βάζει στη

μασχάλη του σαν κολοκύθα,

σε γνωρίζω από τον καστανά και τον σφουγγαρά,

από τον Κλεόμβροτο που έπεσε από τα τείχη της Αμβρακίας, μόλις

διάβασε τον Φαίδωνα,

από την παρθένο που τραγούδησε σαν κουκουβάγια πάνω από τη στέγη,

από την οδό Λέπσιους 10 της Αλεξάνδρειας, όπου έζησε ο Καβάφης,

σε γνωρίζω από τη Γοργόνα που ρωτάει τον ναυτικό: Ζει ο Βασιλιάς  Αλέξανδρος;

από το φυτό εκείνο με τη μαύρη ρίζα και τα γαλακτόχροα άνθη που οι  θεοί αποκαλούνε μώλυ,

από τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο που έριξε κάτω το σκήπτρο και το στέμμα

και πέθανε σαν απλός στρατιώτης,

από το φως των Μυκηνών, από το μάτι του φυλαχτού,

από την ταβέρνα του Κώστα, όπου υπήρξα ευτυχής,

από τις Σουλιώτισσες που ρίχτηκαν η μια μετά την άλλη  στον γκρεμό,

από το Ζ που είναι χαραγμένο στους τοίχους του Αδη

Οράσιο Καστίγιο (φιλέλληνας ποιητής από Αργεντινή)

 Ο Οράσιο Καστίγιο έγραψε ποίηση, μετέφρασε και μελέτησε έλληνες ποιητές, όπως τον Ελύτη, τον Σεφέρη, τον Ρίτσο, τον Βρεττάκο, τον Βαρβιτσιώτη, τον Σαχτούρη, τον φίλο του, αείμνηστο, Σπύρο Βέργο, αλλά και Καβάφη και επιγράμματα του αρχαίου ποιητή Καλλίμαχου. Το μεταφραστικό του έργο επικεντρώθηκε στην Ελλάδα και ασχολήθηκε μόνο με την ελληνική ποίηση, διαδίδοντας τους έλληνες ποιητές στην Αργεντινή, ενώ θεωρούσε τον εαυτό του Ελληνα.

Πηγή : http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=194135

ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ –ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΛΩΡΙΔΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΙΗΣΗ .

Μώλυ :  Θεραπευτικό βότανο της αρχαιότητας (αντιχολινεργικό αντίδοτο ) που αντιμετωπίζει  δηλητηριάσεις από οπιούχα  ή παραισθησιογόνα φυτά

(που θεραπεύει την αντιχολινεργική δηλητηρίαση  από φυτά  της οικογένειας  Solanaceae : Datura stramonium, Atropa belladonna, Hyoscyamus niger)

Ήταν  το αντιχολινεργικό αντίδοτο       στις οπιούχες  ουσίες και στις  εξαρτήσεις .

Το ηρεμιστικό του αρχαίου κόσμου  για τις  «ψυχώσεις»  και όχι μόνο .

Μώλυ   πήρε  ο  Αρης  όταν  «τραυματίσθηκε»  από τον  θνητό Διομήδη ,μόνο που χρειάσθηκε θεός για να το ξεριζώσει

(χρειάστηκε θεϊκή  γνώση –διάβαζε  φαρμακευτική γνώση …για να  τον τραυματίσει)

Το  Μώλυ δίνει η Ελένη για ν απαλύνει την θλίψη της παρέας  που θυμάται τον Οδυσσέα .

Ο Ερμής  δίνει το Μώλυ στον Οδυσσέα για ν αντιμετωπίσει τα μάγια της Κίρκης .

(όπου μάγια –διάβαζε  οπιούχος  χυλός : Κυκεώνας)

►Το μώλυ (από το ρήμα μωλύω= αφανίζω, αδυνατίζω, παραλύω) ήταν το αντίδοτο των λυγρών φαρμάκων (που το έδωσε ο Ερμής στον Οδυσσέα για να αποφύγει την επίδρασή τους).

Είχε μαύρη ρίζα και γαλακτόχροα άνθη, η δε εξόρυξή του ήταν δύσκολη.

Πολλές απόψεις έχουν διατυπωθεί σχετικά με την ταυτότητα του φυτού. Κατά τον Θεόφραστο ένα ανάλογο φυτό με το μώλυ του Ομήρου εφύετο στην Κυλλήνη, αλλά η εκρίζωσή του ήταν εύκολη. Σύμφωνα με τον Sprengel, πρόκειται για το Allium nigrum  (κρόμμυον το μέλαν), όμως αυτό έχει ρόδινα άνθη.

 Το μώλυ περιγράφεται και από τον Διοσκουρίδη, ο οποίος το αναφέρει ως αλεξιφάρμακον.

Ο Πλίνιος εσφαλμένα θεώρησε το μώλυ ως   μανδραγόρα.

Κατά τον Matthiolus ήταν είδος κρομμύου. Άλλοι το θεώρησαν είδος σκόροδου (Λιναίος) ή το ταύτισαν με τον μέλανα ελλέβορο, ο οποίος έχει μαύρη ρίζα, άσπρα άνθη, εξορύσσεται δύσκολα και φύεται στα Ασιατικά παράλια.

Κατά τον καθ. Εμμανουήλ τα μορφολογικά στοιχεία, που περιγράφει ο Όμηρος για το μώλυ προσομοιάζουν με αυτά της Frittilaria ή της Tulipa. Η πιο σωστή άποψη είναι να αναζητηθεί η ταυτότητα του φυτού σε κάποιο αντιχολινεργικό αντίδοτο, οπότε πρέπει να περιέχει αντιχολινεστεράση (πχ. γαλανθαμίνη, που θεραπεύει την αντιχολινεργική δηλητηρίαση από τα αλκαλοειδή του τροπανίου και υπάρχει σε υψηλά ποσοστά στο Galanthus nivalis).

Στα Ομηρικά έπη αναφέρονται αρκετά φυτά, όμως με ατελείς περιγραφές επειδή πιθανότατα ο Όμηρος ήταν τυφλός. Τα «λυγρά ή κακά φάρμακα» ήταν αυτά, που προκαλούσαν αμνησία. Πρόκειται για δρόγες με αντιχολινεργική δράση και εντονότατη ψυχοπληγική επίδραση. ΄Όπως φαίνεται, οι αρχαίοι Έλληνες ήδη από την προκλασσική εποχή γνώριζαν την επίδραση επί του ψυχισμού φυτών με αντιχολινεργικά αλκαλοειδή (πχ. τα Σολανώδη: Datura stramonium, Atropa belladonna, Hyoscyamus niger), τα οποία προκαλούν αμνησία και παραλήρημα.

 Στην ραψωδία κ΄ της Οδύσσειας αναφέρεται ότι η Κίρκη χρησιμοποιούσε λυγρά φάρμακα, τα οποία έριχνε κρυφά σε ένα χυλώδες ρόφημα «τον κυκεώνα» (από Πράμνειο οίνο, κριθάλευρο και τριμμένο τυρί αιγός), στο οποίο προσέθετε και μέλι για να εξαλείψει την πικρή γεύση των φυτών και το προσέφερε στους συντρόφους του Οδυσσέα.

►Νηπενθές .Ένα άλλο φυτό, που αναφέρεται στην δ΄ ραψωδία της Οδύσσειας είναι το νηπενθές, το οποίο αφενός είχε έντονη φαρμακοδυναμική δράση σε συνέργεια με το κρασί και αφετέρου ήταν κατευναστικόν και παυσίλυπον. Περιγράφεται ως φάρμακο, που καταργούσε την συνειδησιακή επαφή προς τα εξωτερικά ερεθίσματα, καθώς και την μνημονική ανάπλαση των γεγονότων, δεν προκαλούσε όμως σύγχυση και ελάττωση της αντιλήψεως των ερεθισμάτων. Επομένως, είχε καταπραϋντική επίδραση επί ορισμένων σχηματισμών του ρινεγκεφαλικού συστήματος, συντελώντας στη μείωση των κατεχολαμινών και της ακετυλοχολίνης και στην αύξηση της σεροτονίνης, προκαλώντας αμνησία.

Η ταυτότητα του φυτού, όπως και για το μώλυ, μέχρι σήμερα δεν είναι σαφώς γνωστή. Ο Θεόφραστος ταυτίζει το νηπενθές του Ομήρου με το χαιρώνειον. Κατά τον  Πλίνιο ήταν το ελένιο (Inula helenium L.). O Πλούταρχος και ο Γαληνός το ταυτίζουν με το βούγλωσσο (Anchusa italica Retz.). Ορισμένοι το ταύτισαν με τον μανδραγόρα, άλλοι με την ινδική κάνναβι και τέλος με το όπιο.

Προς το τέλος της προϊπποκρατικής περιόδου, η θεραπευτική έπαυσε να έχει ερμητικό χαρακτήρα και να ασκείται μόνο από τους ιερείς, αλλά και οι φιλόσοφοι ασχολήθηκαν με την θεραπευτική, οι οποίοι όμως περιέπιπταν σε διάφορες άσκοπες θεωρίες. Έτσι εμφανίσθηκαν οι φιλόσοφοι-ιατροί.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο υπήρχαν ιατρικές Σχολές και πριν από την ιπποκρατική περίοδο (Κυρήνης, Ρόδου, Κρότωνα, Κνίδου κ.ά), όπου οι Ασκληπιάδες δίδασκαν μυστικώς στους απογόνους τους την ιατρική, αλλά σταδιακά την μάθαιναν και ξένοι. Η θεραπευτική διδάσκετο, επίσης, από τους περιοδευτές, που ήταν πλανώδιοι θεραπευτές και από τους ιατροσοφιστές, που δεν ήταν ιατροί, αλλά σοφιστές και εκμεταλλευόταν την αμάθεια και την ευπιστία. Ακόμη υπήρχαν οι στρατιωτικοί ιατροί, οι αλειπτές ή μειγματοπώλες, που εμπορεύοντο φάρμακα, δηλητήρια, καλλυντικά κλπ., οι φαρμακείς ή φαρμακίδες, γυναίκες, που ασχολούντο με τη συλλογή βοτάνων, οι μυροπώλες, που πωλούσαν μύρα, αλοιφές, θυμιάματα κλπ και οι μαιές, γυναίκες καταγόμενες συνήθως από τη Φρυγία και την Θεσσαλία, που εκτός των άλλων ασχολούντο με τα εκτρωτικά φάρμακα.

►Ο Ιπποκράτης (460 π. Χ. – 377 ή 356 π. Χ.) έζησε την περίοδο, που μεσουράνησε ο ελληνικός πολιτισμός και χάρις στο έργο του η θεραπευτική απέκτησε δική της υπόσταση ως ανεξάρτητη επιστήμη. Η παρατηρητικότητά του και η κρίση του τον ανέδειξαν στον σπουδαιότερο ιατρό της αρχαιότητας. Με τον όρο Ιπποκρατική Ιατρική δηλώνεται όχι μόνο η ιατρική του Ιπποκράτη, αλλά και των μαθητών και των οπαδών του, που εργάστηκαν εμπνευσμένοι από το παράδειγμα και την διδασκαλία του.

Απομάκρυνε την θεραπευτική από την μαγεία και την δεισιδαιμονία και την στήριξε στην άμεση παρατήρηση και το πείραμα.

Στο έργο του Ιπποκράτη αριθμούνται 336 δρόγες χωρίς περιγραφή, πιθανόν διότι τα θεωρούσε γνωστά από τους ριζοτόμους. .

Για την αντιγραφή : Δημ. Παπακωνσταντίνου –Γεωπόνος  Μέλος των Ο.Π  www.ecogreens.gr

Πηγή : Τα φάρμακα στην αρχαία Ελλάδα.  Ε. Σκαλτσά

Επίκουρη Καθηγήτρια   Τομέας Φαρμακογνωσίας, Τμήμα Φαρμακευτικής, Πανεπιστημιόπολις  Ζωγράφου, Αθήνα, 157 71.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *